Czy EUDR dotyczy produktów wytwarzanych w Polsce?

Tak. Obejmuje wszystko, co wprowadza się do obrotu w UE, również to, co wyprodukowano na miejscu. UE ma status kraju niskiego ryzyka, więc producenci europejscy stosują uproszczoną należytą staranność, ale nadal potrzebują geolokalizacji.

Co z EUTR, czyli rozporządzeniem w sprawie drewna?

EUDR je uchyla. Produkty, które podlegały EUTR, od 30 grudnia 2026 przechodzą pod EUDR we wszystkich firmach, także mikro i małych.

Czy MŚP, które tylko odsprzedaje, musi coś robić?

Jako handlowiec z sektora MŚP nie składa DDS i nie musi się rejestrować. Musi natomiast zbierać i przechowywać przez 5 lat numery referencyjne DDS produktów, które kupuje i sprzedaje.

Czym jest EUDR i kogo dotyczy

EUDR to rozporządzenie (UE) 2023/1115. Zakazuje sprzedaży w UE i wywozu z UE kawy, kakao, soi, oleju palmowego, kauczuku, drewna i bydła (oraz produktów pochodnych z załącznika I), jeśli pochodzą z gruntów wylesionych po 31 grudnia 2020 albo nie zostały wyprodukowane legalnie. Kto pierwszy wprowadza je do obrotu, musi to wykazać w oświadczeniu o zachowaniu należytej staranności (DDS) złożonym w TRACES.

Czego zakazuje

Artykuł 3 stawia trzy warunki jednocześnie. Produkt z załącznika I można wprowadzić do obrotu w UE lub wywieźć tylko wtedy, gdy spełnia wszystkie trzy:

Niepowodujący wylesiania: towar wyprodukowano na gruncie, który nie został wylesiony po 31 grudnia 2020. W przypadku drewna dodatkowo bez degradacji lasów po tej dacie.
Legalny: wyprodukowany zgodnie z prawem kraju produkcji (m.in. użytkowanie gruntów, ochrona środowiska, prawo pracy, prawa człowieka i podatki; art. 2 pkt 40).
Objęty oświadczeniem o zachowaniu należytej staranności złożonym w unijnym systemie informacyjnym, który działa w ramach TRACES NT.

Data graniczna nie przesuwa się razem z odroczeniami. Przesunięto datę, od której rozporządzenie się stosuje. Dzień 31 grudnia 2020 pozostaje punktem odniesienia przy ocenie, czy dana działka się kwalifikuje.

Jakie produkty obejmuje

Siedem towarów: bydło, kakao, kawa, palma olejowa, kauczuk, soja i drewno. Faktyczny zakres wyznacza jednak załącznik I, który opiera się na kodach Nomenklatury Scalonej (CN). Produkt jest objęty przepisami, jeśli jego kod znajduje się w załączniku, a nie dlatego, że „zawiera” któryś z tych towarów.

Dwa przykłady. Drewniany mebel z pozycji 9403 jest objęty, a bambusowy nie, bo bambus nie jest uznawany za drewno. Tabliczka czekolady (1806) jest objęta, a herbatnik z czekoladą (1905) nie, choć czekolada kupowana przez producenta herbatników już tak. Jeśli masz wątpliwości co do kodu, wyszukiwarka kodów CN pokaże, czy jest w załączniku I.

Załącznik zmieniano już dwa razy. Rozporządzenie (UE) 2025/2650 usunęło produkty drukowane z działu 49. Rozporządzenie delegowane (UE) 2026/2102, obowiązujące od 18 września 2026, usunęło skóry bydlęce, kilka artykułów z gumy wulkanizowanej i karkasy opon bieżnikowanych, a dodało kawę rozpuszczalną, kolejne pochodne palmy oraz mrożone ozory wołowe, które będą objęte od 30 grudnia 2027.

Kogo dotyczy i co należy do kogo

Reforma z grudnia 2025 przesądziła, że DDS składa tylko ten, kto pierwszy wprowadza produkt do obrotu. Reszta łańcucha przechowuje numery referencyjne. Role są następujące:

Podmiot: kto importuje produkt do UE, wytwarza go w UE i po raz pierwszy wprowadza do obrotu albo go wywozi. Przeprowadza pełną należytą staranność i składa DDS przed odprawą celną lub wywozem.
Podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw: kto przetwarza lub ponownie wprowadza do obrotu produkt, który ma już DDS (palarnia kupująca zieloną kawę od polskiego importera, fabryka mebli kupująca płyty od hurtowni w Poznaniu). Nie składa DDS. Zbiera numery referencyjne wcześniejszych DDS i przechowuje je przez 5 lat.
Handlowiec: kto sprzedaje produkt już wprowadzony do obrotu, bez jego przetwarzania. Ma te same obowiązki co podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw.
Rejestracja: podmioty na dalszym etapie łańcucha dostaw i handlowcy, którzy nie są MŚP, muszą zarejestrować się w systemie informacyjnym, nawet jeśli nie składają DDS.

Jeśli Twój dostawca ma siedzibę poza UE i sprzedaje Ci produkt odprawiony już przez kogoś innego, zajrzyj do artykułu 7. Gdy podmiot wprowadzający produkt do obrotu nie ma siedziby w UE, za podmiot uważa się pierwszą osobę z siedzibą w UE, która udostępnia go na rynku. A jeśli nie chcesz samodzielnie składać DDS, może to za Ciebie robić osoba trzecia jako upoważniony przedstawiciel.

Co musi zrobić podmiot

Należyta staranność z artykułu 8 obejmuje trzy kroki. DDS to podsumowanie, które składasz na końcu:

Zebranie informacji (art. 9): opis i kod produktu, ilość, kraj produkcji, geolokalizacja wszystkich działek, data lub okres produkcji, dostawcy i odbiorcy oraz dowody, że nie doszło do wylesiania i że produkcja była legalna.
Ocena ryzyka (art. 10): na podstawie tych informacji ustalasz, czy ryzyko niezgodności produktu jest zerowe lub znikome.
Ograniczanie ryzyka (art. 11): jeśli nie jest, prosisz o dodatkowe dane, zlecasz audyty albo zmieniasz dostawcę, aż będzie. Jeśli się to nie uda, produktu nie można wprowadzić do obrotu.

Wszystkie te informacje przechowujesz przez 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu lub wywozu (art. 9). System należytej staranności przegląda się co najmniej raz w roku (art. 12).

Kraje niskiego, standardowego i wysokiego ryzyka

Komisja klasyfikuje kraje według ryzyka wylesiania (art. 29). Aktualna lista znajduje się w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2025/1093. Białoruś, Korea Północna, Mjanma i Rosja to kraje wysokiego ryzyka. Państwa członkowskie UE, Stany Zjednoczone, Kanada czy Chiny, obok wielu innych, to kraje niskiego ryzyka. Kraje, których nie ma na żadnej z tych list, na przykład Brazylia, Indonezja czy Wybrzeże Kości Słoniowej, mają ryzyko standardowe.

Jeśli wszystko, co kupujesz, pochodzi z krajów niskiego ryzyka, stosujesz uproszczoną należytą staranność z artykułu 13. Nie musisz oceniać ani ograniczać ryzyka, ale nadal zbierasz informacje z artykułu 9, łącznie z geolokalizacją. Poziom ryzyka wpływa też na intensywność kontroli: organy co roku kontrolują co najmniej 3% podmiotów w przypadku każdego towaru i 9% w przypadku krajów wysokiego ryzyka (art. 16).

Od kiedy

Od 30 grudnia 2026 dla dużych i średnich przedsiębiorstw, dla wszystkich podmiotów na dalszym etapie łańcucha dostaw i handlowców oraz dla mikro i małych przedsiębiorstw z produktami z drewna, które podlegały już EUTR. Od 30 czerwca 2027 dla pozostałych mikro i małych przedsiębiorstw. Szczegóły znajdziesz w poradniku o terminach EUDR.

Od czego zacząć

Jeśli importujesz któryś z tych produktów, ta kolejność się sprawdza:

Spisz kody CN, które importujesz, i sprawdź, które z nich są w załączniku I.
Dla każdego ustal swoją rolę: podmiot, podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw albo handlowiec.
Poproś dostawców o listę producentów i geolokalizację dla rzeczywistej dostawy. Wtedy zobaczysz, kto jest w stanie ją przekazać, a kto nie.
Zarejestruj firmę w TRACES przez EU Login i przetestuj DDS od początku do końca.

Najczęściej zadawane pytania

Czy EUDR dotyczy produktów wytwarzanych w Polsce?: Tak. Obejmuje wszystko, co wprowadza się do obrotu w UE, również to, co wyprodukowano na miejscu. UE ma status kraju niskiego ryzyka, więc producenci europejscy stosują uproszczoną należytą staranność, ale nadal potrzebują geolokalizacji.
Co z EUTR, czyli rozporządzeniem w sprawie drewna?: EUDR je uchyla. Produkty, które podlegały EUTR, od 30 grudnia 2026 przechodzą pod EUDR we wszystkich firmach, także mikro i małych.
Czy MŚP, które tylko odsprzedaje, musi coś robić?: Jako handlowiec z sektora MŚP nie składa DDS i nie musi się rejestrować. Musi natomiast zbierać i przechowywać przez 5 lat numery referencyjne DDS produktów, które kupuje i sprzedaje.