EUDR in de douaneaangifte: DDS-referentie en TARIC-codes

Wat de verordening bij de douane vraagt

Artikel 26, lid 4, van Verordening (EU) 2023/1115, zoals gewijzigd door Verordening (EU) 2025/2650, eist dat het referentienummer van de DDS vóór de vrijgave voor het vrije verkeer of de uitvoer beschikbaar is voor de douane. Wie de douaneaangifte indient, levert het: de importeur of zijn douanevertegenwoordiger. Voor micro- of kleine primaire marktdeelnemers komt de verklaringsidentificatiecode van hun vereenvoudigde verklaring in de plaats van het referentienummer (art. 4 bis).

Het nummer komt als document in de aangifte: in vak 44 van het klassieke enig document en in gegevenselement 12 03 van het gegevensmodel van het Douanewetboek van de Unie. Het documenttype is een TARIC-code, de referentie is het nummer dat TRACES teruggeeft.

Of je goederen onder de EUDR-controle vallen, zie je in TARIC: maatregeltypen 776 (invoercontrole) en 777 (uitvoercontrole) zijn die van de EUDR, en hun voorwaarden noemen de toegestane codes. Twijfel je of een GN-code in bijlage I staat, begin dan met de GN-codechecker.

De volgorde: eerst de DDS, dan de douaneaangifte

De DDS moet ingediend en beschikbaar zijn voordat je de douaneaangifte indient, want het referentienummer bestaat pas als TRACES het toekent. Zo verdeelt het werk zich bij een gewone invoer, bijvoorbeeld een container groene koffie:

Eén DDS kan meerdere douaneaangiften dekken en één aangifte kan meerdere DDS bevatten, elk als apart document. De verordening vraagt bij de douane alleen het referentienummer; met het verificatienummer kan een derde de DDS in TRACES raadplegen. Hoe je de DDS indient, staat in de gids een DDS indienen in TRACES.

Welke TARIC-codes gelden voor de EUDR?

Ze zijn aangemaakt door het directoraat-generaal Belastingen en Douane-unie (DG TAXUD) van de Commissie, dat ze op 23 september 2026 (revisie 1) heeft bijgewerkt voor Verordening (EU) 2025/2650 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/2102. Ze gelden voor invoer en uitvoer, tenzij anders vermeld:

• Y133: gebruikte of tweedehandsproducten, afval, teruggewonnen producten en daarvan afgeleide producten, en goederen gemaakt van materiaal aan het einde van zijn levenscyclus.
• Y141: marktdeelnemers die op 31-12-2024 natuurlijke personen, micro- of kleine ondernemingen waren. Alleen tot 29-6-2027 en niet voor hout dat al onder de EUTR viel.
• Y142: niet-commerciële activiteit, zoals zendingen tussen particulieren.
• Y187: monsters van verwaarloosbare waarde en hoeveelheid en producten voor onderzoek, analyse of tests.
• Y190 en Y191: verpakkingen, producten voor de vervaardiging van geneesmiddelen en correspondentie- of reclamemateriaal, alleen waar bijlage I dat voorziet.

Een vrijstelling zonder grond aangeven is een onjuiste aangifte. Bewaar wat haar onderbouwt (oude factuur, technische fiche, samenstelling) voor het geval de douane of de bevoegde autoriteit erom vraagt.

Wat gebeurt er als de referentie ontbreekt of de DDS niet beschikbaar is?

De EUDR-maatregel in TARIC heeft een voorwaarde voor het geval dat een DDS of vereenvoudigde verklaring vereist is, niet wordt overgelegd en geen vrijstelling geldt: invoer of uitvoer wordt niet toegestaan. In de praktijk worden de goederen pas vrijgegeven als de aangifte is gecorrigeerd.

Zolang de DDS ‘ingediend’ is, beoordeelt TRACES haar nog en is er geen referentienummer, dus ook niets voor de aangifte. In de testomgeving duurt dat één tot enkele minuten; laat het toch niet aankomen op de ochtend van de inklaring. Wijst TRACES haar af, dan moet je haar corrigeren en opnieuw indienen. Een ingetrokken DDS kun je niet meer gebruiken voor de douaneaangifte.

Een wijziging behoudt hetzelfde referentienummer, dus de douaneaangifte verandert niet. De termijnen om te wijzigen of in te trekken staan in de gids over een DDS wijzigen of intrekken.

Vandaag controleert de douane de status van elke DDS niet automatisch. De verordening voorziet in een elektronische interface tussen de douanesystemen en het informatiesysteem, gebaseerd op de EU-omgeving voor één loket voor de douane, die er uiterlijk op 1 december 2029 moet zijn (art. 28.1). Tot dan controleert de douane op basis van risicoanalyse en werkt ze samen met de bevoegde autoriteit (art. 26.5 en 27). En vrijgave bewijst geen naleving (art. 26.10): de autoriteit kan de DDS en de onderliggende zorgvuldigheid later nog controleren.

Expediteurs, douane-expediteurs en eerdere DDS

Wie de douaneaangifte indient, hoeft niet degene te zijn die de DDS heeft ingediend. Doet een douane-expediteur beide, dan heeft hij twee aparte rollen nodig: de douanevertegenwoordiging en het mandaat als gemachtigde vertegenwoordiger voor de EUDR (art. 6). Zie de gids voor expediteurs en douane-expediteurs.

Als een gemachtigde vertegenwoordiger de DDS indient, werkt het referentienummer precies alsof de importeur haar had ingediend en komt het met C716 in de aangifte. Spreek wel af wie het nummer aan wie doorgeeft, en wanneer, want de aangifte kan niet de deur uit voordat de DDS beschikbaar is.

Verwijst je DDS naar eerdere DDS (bijvoorbeeld die van je grondstofleverancier), dan staan die in TRACES als gerefereerde verklaringen, en in de douaneaangifte geef je je eigen DDS aan. Sourevo bewaart het referentie- en verificatienummer zodra TRACES ze teruggeeft en controleert elke 15 minuten de status van ingediende DDS, zodat het nummer in de fiche van de DDS klaarstaat voor de douane-expediteur.

Uitvoer en wederinvoer

Een marktdeelnemer die een product uit bijlage I uitvoert, dient een DDS in met activiteit ‘uitvoer’ en vermeldt C716 met het referentienummer in de uitvoeraangifte. Bij uitvoer geef je de GN-code van 8 cijfers aan en niet de TARIC-code van 10, en daarom staat de uitvoermaatregel (777) los van de invoermaatregel (776).

Een downstreammarktdeelnemer die producten uitvoert die gemaakt zijn van producten die al onder een DDS vallen, hoeft de douane geen referentienummer te geven (art. 26.4, laatste zin): hij geeft Y196 aan als hij geen kmo is of Y188 als hij dat wel is. Voert een downstreammarktdeelnemer producten die al gedekt waren opnieuw in, dan gebruikt hij C720 of C725 met het referentienummer dat hij eerder in de keten kreeg. Wie downstreammarktdeelnemer is, lees je in de gids over downstreammarktdeelnemers en handelaren.

Sommige codes die Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/2102 aan bijlage I heeft toegevoegd, gelden vanaf 30-12-2027. Kijk voor die producten in TARIC naar de maatregel op de datum van inklaring.

Veelgestelde vragen

Welk nummer komt in de douaneaangifte, het referentie- of het verificatienummer?

Het referentienummer, met code C716. Artikel 26, lid 4, vraagt bij de douane alleen het referentienummer; met het verificatienummer kunnen anderen de DDS in TRACES raadplegen.

Kan ik eerst de douaneaangifte indienen en daarna de DDS?

Nee. Het referentienummer moet vóór de vrijgave beschikbaar zijn voor de douane, en TRACES kent het pas toe als de DDS beschikbaar is.

Kan één douaneaangifte meerdere DDS bevatten?

Ja. Je kunt meerdere DDS in één aangifte vermelden, en één DDS kan voor meerdere aangiften dienen, zolang ze de goederen van elke aangifte dekt.

Wat geef ik aan als mijn GN-code een ‘ex’-code is en mijn product er niet onder valt?

Code Y129. Dat geldt als de GN-code producten omvat die bijlage I niet noemt. Bewaar wat dat aantoont, zoals de samenstelling of de technische fiche.

Wie mag Y141 gebruiken?

Alleen een marktdeelnemer die op 31-12-2024 een natuurlijke persoon, micro- of kleine onderneming was, alleen tot 29-6-2027 en nooit voor hout dat al onder de EUTR viel. De data staan in de gids over de termijnen.