EUDR w zgłoszeniu celnym: numer DDS i kody TARIC

Czego rozporządzenie wymaga na granicy

Art. 26 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2023/1115, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem (UE) 2025/2650, wymaga, aby numer referencyjny DDS był dostępny dla organów celnych przed dopuszczeniem do obrotu albo przed wywozem. Udostępnia go ten, kto składa zgłoszenie celne: importer albo jego przedstawiciel celny. W przypadku mikro- lub małych podmiotów pierwotnych zamiast numeru referencyjnego podaje się identyfikator ich uproszczonego oświadczenia (art. 4a).

Numer trafia do zgłoszenia jako dokument: w polu 44 klasycznego formularza SAD i w elemencie danych 12 03 modelu danych unijnego kodeksu celnego. Rodzaj dokumentu to kod TARIC, a referencja to numer zwrócony przez TRACES.

Czy towar podlega kontroli EUDR, sprawdzisz w TARIC: typy środków 776 (kontrola przywozu) i 777 (kontrola wywozu) dotyczą EUDR, a ich warunki wskazują dopuszczalne kody. Jeśli nie masz pewności, czy kod CN jest w załączniku I, zacznij od wyszukiwarki kodów CN.

Kolejność: najpierw DDS, potem zgłoszenie celne

DDS musi być złożone i dostępne, zanim złożysz zgłoszenie celne, bo numer referencyjny nie istnieje, dopóki TRACES go nie nada. Tak dzieli się praca przy zwykłym przywozie, na przykład kontenera zielonej kawy:

Jedno DDS może obejmować kilka zgłoszeń celnych, a jedno zgłoszenie może zawierać kilka DDS, każde jako osobny dokument. Rozporządzenie wymaga na granicy tylko numeru referencyjnego; numer weryfikacyjny pozwala osobie trzeciej sprawdzić DDS w TRACES. Jak złożyć DDS, wyjaśnia poradnik jak złożyć DDS w TRACES.

Jakie kody TARIC stosuje się w EUDR?

Utworzyła je Dyrekcja Generalna ds. Podatków i Unii Celnej (DG TAXUD) Komisji, która zaktualizowała je 23 września 2026 r. (rewizja 1), uwzględniając rozporządzenie (UE) 2025/2650 i rozporządzenie delegowane (UE) 2026/2102. Obowiązują w przywozie i wywozie, chyba że zaznaczono inaczej:

• Y133: produkty używane lub z drugiej ręki, odpady, produkty odzyskane i produkty z nich pochodzące oraz towary wytworzone z materiału, który zakończył cykl życia.
• Y141: podmioty, które na dzień 31.12.2024 były osobami fizycznymi, mikro- lub małymi przedsiębiorstwami. Tylko do 29.06.2027 i nie dla drewna objętego już EUTR.
• Y142: działalność niehandlowa, na przykład przesyłki między osobami prywatnymi.
• Y187: próbki o znikomej wartości i ilości oraz produkty przeznaczone do badań, analiz lub testów.
• Y190 i Y191: opakowania, produkty do wytwarzania produktów leczniczych oraz korespondencja i materiały reklamowe, tylko tam, gdzie przewiduje to załącznik I.

Zgłoszenie zwolnienia bez podstawy to błędne zgłoszenie. Warto przechowywać to, co je uzasadnia (starą fakturę, kartę techniczną, skład), na wypadek gdyby urząd celny lub właściwy organ o to poprosił.

Co się dzieje, gdy brakuje numeru lub DDS nie jest dostępne?

Środek EUDR w TARIC ma warunek na sytuację, gdy DDS lub uproszczone oświadczenie jest wymagane, nie zostało przedstawione i nie ma zastosowania żadne zwolnienie: przywóz lub wywóz nie zostaje dopuszczony. W praktyce towar nie zostanie zwolniony, dopóki zgłoszenie nie zostanie poprawione.

Dopóki DDS ma status „złożone”, TRACES je analizuje i nie ma jeszcze numeru referencyjnego, więc nie ma czego wpisać do zgłoszenia. W środowisku testowym trwa to od jednej do kilku minut; mimo to nie zostawiaj tego na ranek odprawy. Jeśli TRACES je odrzuci, trzeba je poprawić i złożyć ponownie. Wycofane DDS nie nadaje się już do zgłoszenia celnego.

Zmiana zachowuje ten sam numer referencyjny, więc zgłoszenie celne się nie zmienia. Terminy na zmianę lub wycofanie opisuje poradnik o zmianie lub wycofaniu DDS.

Dziś urząd celny nie sprawdza automatycznie statusu każdego DDS. Rozporządzenie przewiduje elektroniczny interfejs między systemami celnymi a systemem informacyjnym, oparty na środowisku jednego okienka UE w dziedzinie ceł, który ma działać do 1 grudnia 2029 r. (art. 28 ust. 1). Do tego czasu urząd celny kontroluje na podstawie analizy ryzyka i współpracuje z właściwym organem (art. 26 ust. 5 i art. 27). Zwolnienie towaru nie jest dowodem zgodności (art. 26 ust. 10): organ może później skontrolować DDS i stojącą za nim należytą staranność.

Spedytorzy, agencje celne i wcześniejsze DDS

Zgłoszenie celne nie musi składać ten, kto złożył DDS. Jeśli agencja celna robi jedno i drugie, potrzebuje dwóch odrębnych ról: przedstawicielstwa celnego i upoważnienia jako upoważniony przedstawiciel w ramach EUDR (art. 6). Więcej w poradniku dla spedytorów i agencji celnych.

Gdy DDS składa upoważniony przedstawiciel, numer referencyjny działa tak samo, jakby złożył je importer, i trafia do zgłoszenia z kodem C716. Trzeba natomiast ustalić, kto komu i kiedy przekazuje numer, bo zgłoszenie nie może wyjść, zanim DDS będzie dostępne.

Jeśli Twoje DDS powołuje się na wcześniejsze DDS (na przykład dostawcy surowca), w TRACES wpisuje się je jako oświadczenia powiązane, a w zgłoszeniu celnym podajesz własne DDS. Sourevo zapisuje numer referencyjny i weryfikacyjny, gdy tylko TRACES je zwróci, i co 15 minut sprawdza status złożonych DDS, więc numer czeka w karcie DDS, gotowy do przekazania agencji celnej.

Wywóz i powrotny przywóz

Podmiot, który wywozi produkt z załącznika I, składa DDS z działalnością „wywóz” i podaje w zgłoszeniu wywozowym kod C716 z jego numerem referencyjnym. W wywozie podaje się 8-cyfrowy kod CN, a nie 10-cyfrowy kod TARIC, i dlatego środek wywozowy (777) jest odrębny od przywozowego (776).

Podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw, który wywozi produkty wytworzone z produktów objętych już DDS, nie musi podawać organom celnym numeru referencyjnego (art. 26 ust. 4 ostatnie zdanie): zgłasza Y196, jeśli nie jest MŚP, albo Y188, jeśli jest. Jeśli taki podmiot ponownie przywozi produkty, które były już objęte DDS, stosuje C720 lub C725 z numerem referencyjnym otrzymanym od podmiotu wcześniej w łańcuchu. Kim jest podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw, wyjaśnia poradnik o podmiotach na dalszym etapie i podmiotach handlowych.

Niektóre kody dodane do załącznika I rozporządzeniem delegowanym (UE) 2026/2102 stosuje się od 30.12.2027. Dla tych produktów sprawdź środek w TARIC na datę odprawy.

Najczęściej zadawane pytania

Który numer wpisuje się w zgłoszeniu celnym, referencyjny czy weryfikacyjny?

Referencyjny, z kodem C716. Art. 26 ust. 4 wymaga na granicy tylko numeru referencyjnego; numer weryfikacyjny pozwala innym sprawdzić DDS w TRACES.

Czy mogę najpierw złożyć zgłoszenie celne, a potem DDS?

Nie. Numer referencyjny musi być dostępny dla organów celnych przed zwolnieniem towaru, a TRACES nadaje go dopiero wtedy, gdy DDS jest dostępne.

Czy jedno zgłoszenie celne może zawierać kilka DDS?

Tak. Możesz podać kilka DDS w jednym zgłoszeniu, a jedno DDS może służyć kilku zgłoszeniom, o ile obejmuje towar z każdego z nich.

Co zgłosić, jeśli mój kod CN to kod „ex”, a produkt nie jest objęty?

Kod Y129. Dotyczy to sytuacji, gdy kod CN obejmuje produkty, których załącznik I nie wymienia. Zachowaj dowód, na przykład skład lub kartę techniczną.

Kto może stosować Y141?

Tylko podmiot, który na dzień 31.12.2024 był osobą fizyczną, mikro- lub małym przedsiębiorstwem, tylko do 29.06.2027 i nigdy dla drewna objętego już EUTR. Daty znajdziesz w poradniku o terminach.